KDV dahil ve hariç fiyatın anlamı
KDV hariç fiyat, vergi eklenmeden önceki tutarı gösterir. KDV dahil fiyat ise aynı işlemde vergiyle birlikte toplamdır. Teklifte yalnız bir rakam görmek yetmez; rakamın hangi kapsamda yazıldığını ve uygulanacak KDV oranını okuyun. Farklı mal veya hizmetlerin oranları aynı olmayabilir, dolayısıyla yalnız sektör adına bakarak oran seçmeyin.
Bu rehberdeki %20 oran örnek hesabın varsayımıdır. Bir ürünün oranını belirlemek için güncel GİB oran listesi ve işlem kapsamı incelenmelidir. İstisna veya tevkifat bulunan işlemler de ayrıca değerlendirilir. Matematiksel araç, ürünün hukuki sınıflandırmasını sizin yerinize seçmez; belirlediğiniz oranla fiyatı ayrıştırır.
Hariç tutara vergi nasıl eklenir?
Özgün örnekte KDV hariç fiyat 1.000 TL ve oran %20 olsun. Vergi 1.000 × 0,20 = 200 TL, KDV dahil toplam 1.200 TL olur. Genel formül dahil tutar = hariç tutar × (1 + oran) şeklindedir. Yüzdeyi hesap içinde 0,20 kullanmak ile araçtaki yüzde alanına 20 yazmak farklı gösterimdir.
| Varsayılan oran | KDV hariç | KDV | KDV dahil |
|---|---|---|---|
| %1 | 1.000 TL | 10 TL | 1.010 TL |
| %10 | 1.000 TL | 100 TL | 1.100 TL |
| %20 | 1.000 TL | 200 TL | 1.200 TL |
Satırlar ürün sınıflandırması değildir; oranların aritmetik etkisini gösterir.
Dahil fiyatın içinden KDV nasıl çıkarılır?
KDV dahil 1.200 TL’nin %20’sini doğrudan almak 240 TL verir; doğru vergi 200 TL’dir. Çünkü oran dahil toplam üzerinden değil hariç taban üzerinden tanımlanmıştır. Hariç tutar 1.200 / 1,20 = 1.000 TL, vergi ise 1.200 − 1.000 = 200 TL olur. İç yüzde yöntemi bu ayrımı korur.
Genel ayrıştırma formülü vergi = dahil tutar × oran / (1 + oran) şeklindedir. Örneğin %20 için toplamın 20/120’si alınır. Oran %10 olsaydı 10/110 kullanılacaktı. Aynı toplamdan oran çıkarırken bütün yüzdelerde sabit 120 paydasını kullanmayın. Yuvarlama ve fatura satırları nedeniyle kuruş düzeyinde fark oluşabileceğini de göz önünde bulundurun.
İki fiyatı aynı kapsamda karşılaştırın
Bir tedarikçi 1.000 TL + KDV, diğeri 1.150 TL KDV dahil teklif vermiş olsun. İlk teklifin örnek oranı %20 ise toplamı 1.200 TL’dir; ikinci teklif tüketicinin nakit ödemesi açısından 50 TL daha düşüktür. Hariç 1.000 TL’yi dahil 1.150 TL ile doğrudan karşılaştırmak ters sıralama çıkarabilir.
Faturada miktar, birim fiyat, indirim, vergi matrahı, oran, vergi ve genel toplamı birlikte kontrol edin. Birden çok oranlı satır varsa her satırın vergisini ayrı hesaplayın. KDV indirimi hakkı bulunan işletmenin muhasebe değerlendirmesiyle son tüketicinin nakit toplamı farklı sorulardır. Fiyat karşılaştırmasına başlarken hangi soruyu cevapladığınızı yazmanız tabloyu tutarlı tutar.
Kaynaklar ve geçerli dönem
Mevzuat, sınav ve dönem bilgilerini kullanırken bağlantıdaki resmî kaynağın kapsamını kontrol edin.
- GİB KDV Genel Uygulama Tebliği — iç yüzde açıklaması KDV dahil bedelden ayrıştırma yöntemi
- GİB KDV oranları kaynak dizini 12.10.2026 erişilen kaynak dizini